Titel: Alles soos dit moet wees

'n Ou hoekhuis in Parys, Vrystaat, met parketvloere, staalplafonne en Art Deco-ligskerms het 'n nuwe rede om te leef: dis in 'n winkel omskep.
  Deur 'n paar binnemure uit te breek is 'n oop ruimte geskep, maar hiér kan jy nie 'n kat swaai nie!
  Knap onder die plafon is draad van muur tot muur gespan waaraan 'n klompie blikgieters, drie Globe-stoele en 'n paar emaljekose hang. In 'n uitstalkas rus 'n rooi blikkie grammafoonnaalde, kobaltblou Vicks-botteltjies en 'n paar glaspotjies met vergeelde salwe vir skete uit 'n ander era.
  Die mense van vroëer het gely aan die borswater, vlieënde jig, sinkpyne en hul senuwees.
  'n Tannie kom energiek met haar vonds van voor en versigtig tru is al genade.
  'n Venster kyk uit oor 'n stil systraat wat afloop na die Vaalrivier, wyd genoeg vir 'n ossewa om in te draai, met leivore aan weerskante. Teen die muur hiér is 'n rak vol 1930-filmprojektors,'n stel koedoehorings en twee Brownie-kameras, een 'n vroeër model as die ander.
  Daar is ook 'n ry bakeliet 'draadlose', elk met 'n plakker op om te sê of dit werk of nie. Hierdie radio's kan in kort- en mediumgolf opvang en nadat ons een by 'n kragprop ingedruk, gewag het dat dit 'opwarm' en aan die knoppies gevroetel het, kom The Voice of America staties maar duidelik hoorbaar oor die luggolwe.
  Langs die radio's staan twee Singer-trapmodel naaimasjiene en 'n sinkbad groot genoeg vir 'n volwassene om in gemak in te kan bad voor 'n Aga-stoof.
  Ek kom agter die korrekte manier om die prys van 'n item uit te vind, is om dit in die lug te hou as jy kan, en te skree "En hierie een?!"
  Oor 'n volgepakte toonbank sonder plek vir elmboë word hewig oor rugby gestry, maar in die muffelskemer van 'n agterkamer hurk 'n staankas met geboë glaspanele vol soepkomme, visborde, ivoorhefmesse en bolgeblaasde glase rustig.
  Op 'n patryshouttafel skuur Victoriaanse teekoppies ore teen 'n Bloedrivier-gedenkbord, lê 'n rooi trekklavier geduldig, trek die Voortrekkers teen die hange van die Drakensberge en tuur 'Die Leeu van die Noorde' in die verte. Hier bied 'n wastafel weer staanplek aan 'n waskom-en-lampetbeker, hang 'n pelsstola aan die hankasdeur, lê 'n stofjas oor die leerbandgebinde reiskoffer.
  Verby 'De Breë en de Smalle Weg' en óm 'n houtstoel wat kan oopvou in 'n spensleer vind ek my eie vonds: 'n stel gekleurde sjerrieglase met 'n goudpatroontjie op die rante.
  Egte goud, word my beduie. Ja, sê ek, ek weet.
  Vroeër was alles eg.
  Uit 'n Coca-Cola-yskas in die hoek kies ek 'n 340 ml. glasbotteltjie rooi koeldrank en knak die prop af in die botteloopmaker aan die kant.
  Die eienaar sê as dit reën is hy weeksdae van tienuur af oop, Saterdae bietjie vroeër.
  As dit reën?
  Ja.
  En as dit nie reën nie?
  Dan is hy gewoonlik weg, met sy trokkie en sy hond, opsoek na oudhede. Of partykeer ry hy sommer net ... hy wil juis bietjie ry om te kyk of die Vaalrivier gaan afkom hierdie seisoen.
  Ek kyk spekulerend na hom; hy lyk nog jonk. Iets sê vir my hy hy gaan oor dertig jaar nog steeds jonk lyk.
  Hy draai my glase versigtig in ou koerantpapier toe, vind die regte grootte kartondoos en pak dit daarin.
  Vir die slegte pad, sê hy.
  Ek betaal kontant, want hy beskik nie oor die fasiliteit om handel te dryf in 'plastiek' nie.
  Wanneer ek groet en uitstap in die sonlig, verby die dikwielfiets en die slapende hond, kyk ek om en dink hoe rég die naam is wat vir my aanvanklik so onvanpas vir 'n winkel gelyk het: Sweet Waters.

Sweet Waters is geleë op die hoek van Breë- en Noorderstraat, Parys (Vrystaat) sowat 1 1/2 uur se ry van Johannesburg af. Die eienaar is Bradley Carter, tel. 056 817 2846. Die GPS koördinate vir Parys is S 26° 54' 1.08" O 27° 27' 23.76".




© I. le Roux
Apr 2011

Foto Galery