Artikels

Deel hierdie werkstuk met jou Facebook vriende

Die dramatiese monoloog (1) (2) (3) is ‘n alleenspraak van ‘n dramatiese aard en is ‘n langerige tipe liriese gedig, wat gedurende die Victoriaanse tydperk ontwikkel het, waarin ‘n persoon wat fiktief is, wat tans bestaan of iemand uit die geskiedenis ‘n lang toespraak lewer wat sy of haar gevoelens, optrede, motiewe en ondervinding beskryf.

“Ulysses” deur Alfred Lord Tennyson is ‘n besonderse goeie voorbeeld van hierdie tipe gedig. Allen Ginsberg se gedig “Howl” is meer kontemporêr en uit ons eie tyd. Die Britse digter Robert Browning is bekend dat hy ‘n meester was van die dramatiese monoloog. (4)

My gedigte “Huil teen die wind” en “Odysseus: Ek het oor die woedende see gereis” is pogings tot hierdie tipe gedig:


Huil teen die wind

I

Ek het seuns sien groot word as Christene,
wat van God leer,
wat by die huis en skool leer om te respekteer,
van dissipline,
om hulle breine te rek
en die seuns was jonk en onskuldig
en daar was vrede,
ons het met ongesluite deure geslaap,
die polisie het hulle werk gedoen
na die beste van hulle vermoëns,
maar die wêreld het verander.

II

Ek het die gevolg
van die terroriste bom
in kerkstraat gesien,
wat onskuldiges getref het,
en mense op straat
en jonk en oud
en mans, vrouens en kinders
was onthoof, geslag, misvorm,
geskend, vermink, geknou
en in stukke gesny
deur skrapnel en die dodelike
reën van vlieënde glas.

Ek het ’n akademiese hospitaal
in elke saal vol gesien,
sonder genoeg dokters
en para-medici en susters en verpleegsters
en rekenmeesters en klerke
en kantoor personeel
het ramp kaarte uitgereik
en die lewendes opgeneem.

III

Ek het jong seuns gedwing gesien
om deel van ’n dodelik oorlog masjien te word
en hulle hare was stomp gesny,
hulle was gedril, op gevloek
en opgelei om die beste soldate te wees,
geleer omtrent dissipline,
omtrent die krag binne jouself,
oor vriendskap,
geforseer om groot te word
en hulle het die gevolge gekry
wat die dood maak van mense bring.

Ek het jong mans
russiese roulette sien speel,
met tye sien wens om dood te wees
en ek het seuns
beter mense sien word
as wat hulle was
en ware gelowiges
van die Almagtige Een
en ander het verander
in die slegste soort mense
en alle godsdiens, integriteit
en ordentlikheid verloor
en die malheid
van haat het sy tol geëis.

Ek het seuns
deur digte bosse sien patrolleer,
in die veld sien leef,
dodelike terroriste sien opspoor en vernietig
asof dit net nog ’n dag
se werk was,
gepantserde voertuie sien bestuur
en oorlog tenks,
wat teen ’n groot oormag veg
en elke geveg
en die oorlog wen

Ek het oorlog gesien,
die vernietiging,
die verlatenheid en doodsheid wat dit bring,
die lyding van onskuldiges,
die wrede slagting
en dooie vyande
in groot getalle
en mense met afgeskiete
arms en bene.

Ek het vriende sien sterf,
in stukke geskiet,
uitgebraai deur fosfor plofkoppe,
gehamer deur mortiere
en dood gemaak
op meeste van die maniere wat oorlog bring
en politici wat lieg
en mekaar onttroon
en die wêreld het verander.

IV

Ek het godsdienstige fanatici gesien,
wat onskuldige mense dood maak,
vliegtuie in gebou in sien vas vlieg,
die oorlog waarvoor hulle gesmeek het sien kry,
die dood
wat hulle gesoek het sien sterf
en onskuldige bystanders
die prys sien betaal
vir hulle dade
en die wêreld het verander.

V

Ek het grense oopgegooi gesien
vir die hele Afrika,
kriminele wat instroom
en dwelms en vroue verkoop,
het twee karre verloor
aan rowers,
wat die versekering nie uit betaal het nie
en my beste vriend
het die land verlaat
na sy motorkaping.

Ek het kinders
dagga sien rook, kokaïen, LSD sien neem,
hulleself met heroïen sien inspuit,
soos boemelaars sien leef,
rond sien hoer,
hulle ouers sien beroof,
by huise sien inbreek,
uit rehabilitasie sien ontsnap,
tronk toe sien gaan,
die redes om te leef sien verloor,
desperaat die volgende dodelike opknapper sien soek
en sien sterf van dwelms en VIGS.


VI

Ek het omgekeerde rassisme gesien
wat wette verander,
wat diskrimineer,
wit mense met grade
en ondervinding sonder werk gesien,
terwyl onopgeleide swartes
amper elke regerings deel
behalwe die belastinggaarder
in die grond in sien werk
en onwettige swart uitlanders van regoor Afrika
meer regte sien hê
en elektrisiteit was afgesny
en die land was in duisternis
en mense het in armoede
en met flenters gelewe
terwyl hulle dink aan wat hulle verloor het
en niemand het die koste bereken nie
en die onderdruktes het verniet
teen die wind gehuil
en gewag op die reën
wat lewe weer terug bring.




Odysseus: Ek het oor die woedende see gereis

(na Alfred Lord Tennyson)

I

Ek het oor die woedende see gereis,
het op die vergaderings van die grootste manne, beroemde konings gesit
ek het rampe, verwoesting, die vyand trotseer,
het die hekke van Troje help oop maak, het baie dinge gesien

en nou dat my reise verby is
leef ek saam met ‘n vrou wat verouder,
is die dapperste van my manne weg
en nog verlang ek na struweling

maar het slegs vrede
waar ek regverdige wette uitvaardig,
op ‘n heroïese ras wat beide dapper en vry is
en ek verlang na gevaar terwyl my lewe stilstaan

voordat die duisternis my roep,
om die laaste reis te neem.

II

Ek wil die grense van die wye oseaan oorskry,
deur donder, reën, hael en sonskyn
die ewige stilte uitdaag,
my mariniers lei tot nog ‘n groot oorwinning

my swaard uit sy skede trek, die snaar van my boog span
die omhelsing voel van pantser om my liggaam
en selfs as ek verwond is en bloei,
dan sal ek waarlik leef.

Ek wil nog ‘n pakkende avontuur ondervind,
uit blote vasberadenheid seil na anderkant die horison
voor die ewige slaap my vasvang
waar ek laggend Achilles aan die anderkant omhels.

Nou is ek gepantser met sy skild,
is ek vasberade om te soek, te oorwin en om nooit oor te gee nie.

[Verwysing: Ulysses deur Alfred Lord Tennyson.]


Voetnotas:
(1) “Alleenspraak – veral in ‘n toneelstuk.” Verklarende Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal.

(2) ‘n Skouspel in ‘n drama waarin ‘n persoon alleen praat. ‘n Lang toespraak deur een persoon in ‘n gesprek. Microsoft Encarta Encyclopedia Dictionary

(3) ‘n Dramatiese samestelling of komposisie of resitasie vir een toneelspeler, ‘n lang toespraak deur een persoon veral in ‘n gesprek. Monoloog Grieks: om alleen te praat.

(4) “Browning, Robert (1812-1889), English poet, noted for perfecting the dramatic monologue (literary composition in which the speaker reveals his or her character). Browning was born in Camberwell, London. He had almost no formal education after the age of 14 and was largely self-taught.” Microsoft Encarta Encyclopedia.



Spaar Geld op Versekering

Lucky Lottos

Nuutste werk ingestuur binne die afgelope 7 dae


Geborg deur :

Van ons ander lede

drafstap deur my gemoed

deur helna

ek noem my bundel drafstap deur my gemoed, want ek wil hê jy as leser moet saam my daagliks voel wat ek voel en ek glo ek gaan jou aanraak...



picture

Kompetisies

Kyk watse opwindende kompetisies tans beskikbaar is

picture

Nuusbriewe

Registreer nou om nuusbriewe van Woes te ontvang

picture

Winkel

Woes skrywers wat self publiseer se boeke is in die winkel beskikbaar