Artikels

Bladsye:
Deel hierdie werkstuk met jou Facebook vriende

Ekpharasis is ‘n term wat gebruik word om poësie uit te druk wat betrekking het met visuele kuns, kuns voorwerpe en of ‘n hoogs visuele skouspel. Hierdie soort digkuns is tekenend met werke soos Keats se “Ode on a Grecian Urn,” Byron se “Childe Harold’s Pilgrimage” en Shelly se “On the Medusa of Leonardo da Vinci in the Florentine Gallery.”

Ek het al menigte gedigte oor skilder kuns geskryf. Hier is twee gedigte wat tot Ekpharasis is:


Op Luca Signorelli se skilderye “einde van die wêreld” en “die laaste oordeel”


I

Onder ‘n soort somber taanende son
sien ek ‘n baie eienaardige ding
wat aan die mens vrees bring, met groot wanhoop
is daar roerende bene van dooies

en ek kry ‘n gevoel van verskrikking
sien ‘n vlakte gevul met ‘n aardige lig,
waar duisternis verbreek, nag verander na dag
as vlees eienaardig aan bene kom,

as ‘n engel se trompet opklink in die lug,
met donder dreun, die hele aarde skud,
eindelose getalle terug roep tot identiteit

Die magtige krag van God is onder my blik
as menigtes op Sy geroep ontwaak,
voor God skielik ewiglik vry.

II

Onder die berge se helse warm gloed
het bose goddeloses geen berou,
is hulle steeds besig om saam te sweer,
waar elke generaal saam vergader
maar in hierdie sensasionele skouspel
ontbreek verstandigheid, alles goed wat goed is
of demone uit die hel neergedaal het,
as vrees rys met ‘n duistere desperasie

waar onreg nou teen enige koste wil wen,
direk na oorlog gryp met hul vleeswording
as hul in woede engele spot en tart
as God se stem in veroordeling spreek,
voor hul in helse vure geslinger word,
in die Goddelike finale beslissing.



Skilders en skilderye wat vanself vir my lewe kry (sonnet korona)


I


Asof hy tyd tot versplintering bring
het Salvador Dali horlosies laat knak
waar daar een tikkend hang oor ‘n tak,
oor ‘n lyflike ding of tyd terug spring,

het alles verskriklik helder geglim
met die oop landskap in die agtergrond
met die tak en kas strak in die voorgrond,
so asof die wit son goud daaroor klim,

hy het gewonder wat Gala sou dink,
oomblikke lank van die skildery vergeet
maar die energie het ‘n eie krag besit,
hy het ‘n glas wyn by sy brood en kaas geskink,
of sy van die diepte van sy liefde weet?
Hy het sy hoed bo op sy kop gesit.


II

Hy het sy hoed bo op sy kop gesit,
gesien hoe lig van God deur die venster val
en dis meer goudkleurig as maar net wit
waar hy lig en skaduwee bloot uitstal,

diepte sommer vanself ‘n inslag kry
sy gesig byna lewend begin gloei
teen die swart agtergrond heeltemal vry
en hy is vasgevang, nou erg geboei

deur hierdie kuns wat uit sy vingers kom
en wonder of God met die skepping self
in Sy grootse werke, daarin verstom
teruggestaan het, met die aardse gewelf;

voor die meester glim ‘n beeld wat nooit kan sterf,
hy skilder met dun deurskynende verf.


III

Hy skilder met dun deurskynende verf,
is in waterverf besig met ‘n akwarel
waar hy in die son sit agter in die erf,
vir my van die verloop van dinge vertel.

Tot my verbasing is dit ‘n landskap
van ‘n mistige geheime donker woud
waar ‘n paartjie heeltemal alleen stap
met ‘n smal pad wat kronkel in eenvoud,

wat later in reuse bome verdwyn
met ‘n klompie helder blomme nog vars,
met druppels dou en groot plasse sonskyn
wat warm op sommige plekke deur bars,

druppels wat aan bome hang en dis helder dag;
terwyl die ganske wêreld hom uitlag.


IV

Terwyl die ganske wêreld hom uitlag,
is dit asof God self daar sy hand vat
in elke streep, elke kleur wat neer spat
as almal sy skilderye, sy kuns nie ag,

nie eens die groot sterreprag in die nag
verf hy sonneblomme, sy trane vloei nat
as stemme, mense sy lewe beklad
en hy skilder die grootste wonder prag,

volmaakte prent op volmaakte prent
en dis asof hy niks goeds meer verwag,
die donkerte groei in sy siel as hy hom klee,
toe hy sy oor afkap, self sy gesig skend
en suf, alleen staan teen ‘n groot oormag;
toe my oë sy somber kamer betree.


V

Toe my oë sy somber kamer betree,
voel dit of ek op die koel hout vloer trap,
oor die skildery is hy dalk verleë,
oor dit persoonlik is, toe ek nader stap,

die klein tafeltjie langs die bed is gepak
met versierde kleipotte, ‘n wyn bottel en glas,
skilderye teen die muur gaan byna tot die dak
terwyl lig by die geel gordyne in plas

wat warmte aan die aardse kamer bring, die pers
van die mure sommer heel uit laat staan
met die klein bed se helder rooi kombers
en ek kan geen soort somberheid verstaan,

sien hom in gedagtes in ‘n koringland,
met ‘n warm son wat ongenadig brand.


VI

Met ‘n warm son wat ongenadig brand
dra hy ‘n strooihoed om die gloed af te skans,
sit soms sommer voor sy oë sy groot hand,
skilder met meesterlike vorm en balans

God se koringlande en sipres bome
wat hy daar voor die berg gadeslaan
monsters wat skielik ontstaan soos in drome,
kom as groot stormwolke in die lug aan

met twee bosse en bome half verwaai
is die koring land so geel, die saad so ryp
dat hy in sy vingers korrels uit kan draai,
teen die helder lig moet hy sy oë toeknyp,

waar hy skilder waai die wind, is hy soms vererg,
enkel sien ek ‘n figuur staan, verdwerg.


VII

Enkel sien ek ‘n figuur staan, verdwerg
teen die onheil wat soos ‘n donder straal
wag om toe te slaan, maar steeds verberg,
‘n onaardse tekstuur of iets in jou nek asemhaal

en dis asof totale vernietiging wag,
toegespits op alles wat lewend is,
verskuil is met ‘n ietwat bose mag
toe wil slaan as ‘n tipe van vonnis,

in die afskrikwekkende omgewing,
of die berg in oomblikke gaan ontplof
in v lawa of met ‘n aardbewing
alles terug gaan bring tot stukkies stof,

is daar onheil wat uit die skilder spring,
asof hy tyd tot versplintering bring.

[Die skilderye: I: “The Persistence of Memory” deur Salvidor Dali, II: Ets selfportret van Rembrandt met hoed op, V: “Vincent’s Room” deur Vincent Willem Van Gogh. VI: “Wheat Fields and Cypress Trees” deur Vincent Willem Van Gogh. VII: ‘n Landskap van Hercules Pieterszoon Seghers]



Spaar Geld op Versekering

Lucky Lottos

Nuutste werk ingestuur binne die afgelope 7 dae


    Geborg deur :

    Van ons ander lede

    picture

    Kompetisies

    Kyk watse opwindende kompetisies tans beskikbaar is

    picture

    Nuusbriewe

    Registreer nou om nuusbriewe van Woes te ontvang

    picture

    Winkel

    Woes skrywers wat self publiseer se boeke is in die winkel beskikbaar