Rubrieke

Deel hierdie werkstuk met jou Facebook vriende

Is daar vlakke van bewustheid? Daar blyk ’n korrelasie te wees tussen die kompleksiteit van ’n brein en die ‘inner’ ervarings vermoë van wesens. Meeste lewende wesens is bewus op ’n baie basiese vlak, maar die bewustheid van die self verg redelike kompleksiteit. Ons primaat broers en suster, die Sjimpansees, Gibbons, Orangoetang of Gorilla spesies is duidelik vêrder op die ontwikkelingsleer vanuit die kognitiewe en sielkundige perspektiewe as vele ander diere. Dolfyne en honde, olifante en walvisse het ook onder die westerse mens al meer waarde bekom soos hul vermoëns bekend begin word het. Spesie alleen word nie meer deur almal aanvaar as die bepalende faktor vir morele waarde nie. Nogtans sal die meeste steeds die laervlak diere, soos visse of hoenders met min skuld in hul gewetens smullende verorber. Maar selfs hier voel mense die behoefte aan om seker te maak die ete lei nie onnodig in die proses nie. Indien ons die onderskeidende faktor tussen die diere wat ons wil beskerm teenoor die wat ons mage vul wil uitspel word dit duidelik dat ons hoër kognitiewe ontwikkeling met hoër vlakke van ervaring koppel. Hoe nader aan ons, hoe hoër hul morele waarde.

Die eerste vraag is dus of dit inderdaad ’n goeie of geldige maatstaf is. Omdat die vermoë om pyn en plesier te ervaar blyk om met kompleksiteit te groei en ons almal self prakties die implikasie daarvan op die indiwidu goed kan verstaan is empatie en vereenselwiging die grootste motiveerder vir die uitbreiding van die morele sfeer na ander spesies. Indien ons dus nie ons morele waarde bekom deur ons lidmaatskap van ’n seker spesie nie, moet daar ’n ander, meer objektiewe maatstaf gevind word. Emosioneel sal mense almal verskillende en selfs veranderende voorwaardes vir aansluiting by die morele gemeenskap voorstel, dus sal ons maar rasionele en objektiewe redes moet verskaf. Dit beteken ons moet die maatstaf kan meet en vergelyk asook die minimum vereistes moet vaslê op een of ander verstaanbare en toepaslike manier. Daarna sal ons die toepassing op almal moet toets en sien wie val uit die bus, of mandjie en wie word verwelkom tot die groep. Een so maatstaf wat die rondtes doen, is persoon wese. Wanneer dit presies begin is onduidelik, maar hulle argumenteer dat ons weet ’n fetus nog nie ontwikkeld genoeg is om as persoon te kwalifiseer nie. Daar bestaan natuurlik ’n werkbare definisie vir persoon wese onder die filosofiese en mediese velde wat die tans die maatstaf verskaf, vir nou, en dis hier waar die twee waaroor jy so ontsteld is hul logika deurgevoer het en die konsekwensies daarvan uitbasuin het.

Volgens die persoon wese maatstaf voldoen pasgebore babas nog nie aan die vereistes nie en kwalifiseer hulle dus nie as morele agent nie, terwyl die ouers en die lede van die groter samelewing wel hiervolgens kwalifiseer. Dus oorskry die ouers se regte die van die pasgebore baba, wat geen bestaansreg deur die persoon wese maatstaf toegeken word nie. Baie bring dan die potensiële persoon argument in om die situasie ten gunste van die baba te swaai. Die teen argument is dat potensiaal nie gelyk is aan reeds bestaande nie. Eers wanneer die potensiaal verwesenlik word skop die regte in. Verder word uitgelig dat kondome of voorbehoedmiddels ook die skep van ’n potensiële persoon verhoed. Met biotegnologie kan selfs ’n vel sel gebruik word om ’n mens te help skep, so potensiaal alleen is nie ’n goeie argument nie. Ons noem nie ’n matriekleerling dokter net omdat hy van plan is om medies te swat nie.

Die prinsiep word dus gevestig deur definisies en kategorieë ’n Verdere vraag is dan of persoon wese die enigste maatstaf vir die reg tot lewe moet wees. Ook kan gevra word of die lewensreg eerste of laaste staan kragtens ander basiese regte. Indien die reg tot lewe vir ’n wese nie beskerm word nie, beteken dit dan ook dat die wese sy reg om nie gepynig te word nie oorskry word? Ek neem aan hier sal die twee etiese denkers die baba se reg om pyn-vry behandel te word bo sy reg om voort te bestaan stel, soos meeste mense van die abattoir verwag in die omskakeling van ’n lewende dier na voedsel. Wys jou hoe gee ons om. Tog moet kritici of die logika van die interpretasie van die persoon wese maatstaf wat deur die twee voorgelê is as foutief bewys, of ’n beter maatstaf daarstel wat al die vra rondom die kwessie beter kan beantwoord. Die argument is nog lank nie verby nie.



Spaar Geld op Versekering

Lucky Lottos

Kommentaar

Nog iets
ek vind in myself die nyging om mense wat die waarde van lewe en lewendes slegs volgens een of ander abstraksie bepaal sonder om die betrokke persone in 'n saak se gevoelens oor die saak in ag te neem ook slegs volgens abstraksies te beoordeel sonder om hulle en die belangrike andere in hulle lewens se gevoelens jeens hulle self in ag te neem. Dit is dalk nie heeltemal regverdig nie maar nogtans meer getrou aan hoe ek self regtig nou voel oor sulke mense. Dis hoekom ek praat van huidige opinies en nie probeer om my huidige opinies as noodsaaklike en onveranderbare feite weer te gee nie. Ek bly oop vir alternatiewe benaderings.
8 jaar 8 maande 1 week 2 ure oud


Ek volg jou argument
en jy maak sin en vra ook belangrike vrae. Persoonlik dink ek nie "persoonwees" is 'n goeie maatstaf van waardigheid op die reg tot lewe nie. Gebruik mens dieselfde maatstaf op ouer lede van die samelewing kan ons ook mense met dimentia en ander versteurings wat tydelik of permanent van aard is wat 'n mens daarvan weerhou om 'n aktiewe en effektiewe morele agent te wees se reg tot lewe in twyfel begin trek.

Omdat ek 'n mens is heg ek meer waarde aan die lewe van 'n mens as aan enige ander spesie so alhoewel ek waarde heg aan enige wese as bewuste wese sal ek 'n mens se lewe bo die van enige ander dier stel, hehalwe waar die betrokke mens reeds bewys het dat hy of sy self nie die reg tot lewe van ander lewendes eer of handhaaf nie en meer 'n las as 'n bate vir ander mense is. 'n Baba kan nognie so beoordeel word nie en ek dink 'n baba behoort eers die kans gegun te word om volwaardig persoon te word voor mens so 'n waardebepaling kan maak.

Soos ek in my rubriek oor die onderwerp geskryf het dink ek aborsie is onder sekere omstandighede die sinvolle uitweg en die voorbeeld van die baba wat iedergeval sou sterf maar wie se organe ander kon red wel so 'n uitsondering is. Ek dink elke geval moet op eie meriete beoordeel word en nie net volgens 'n eenvoudige pro- of anti-aborsie model soos wat dit dikwels in die media voorkom nie.

Daar bestaan weliswaar geen natuurlike regte nie en die reg tot lewe is nes enige ander reg 'n reg wat mense wil maak bestaan. Ons sal seker nog baie stry oor hoe ons dit wil toepas.
8 jaar 8 maande 1 week 2 ure oud


Konteks vir post-geboorte aborsie debat
Dit is moeilik om te glo mense wat pasgebore babas die reg tot lewe wil ontneem kan enige goeie redes vir hul standpunt hê. Een geval wat die kwessie so bietjie meer ingewikkeld laat blyk is die geval van waar ’n baba wat een of ander defek mee gebore was wat haar oorlewing verby ’n paar weke onmoontlik sou maak, en waarvoor daar geen mediese oplossing bestaan het om haar te red nie. Haar ouers het besluit saam met hul dokter om haar organe aan ander babas te skenk wat wel ’n kans op oorlewing daarmee sou kon bekom. Daar was ’n baie kort tydperk waarin haar organe nog bruikbaar sou wees, so toe die saak in die hof beland het die geleentheid elke dag verder gekwyn. Die hof het toe die baba se reg tot lewe gehandhaaf, maar sy is toe dood sonder dat haar organe vir ander babas se gebruik gered kon word. Die ouers se argument vir so radikale stap was deur die realiteit van die situasie bepaal waar hul eie dogter verseker sou sterf, maar dat haar kort bestaan tog iets vir baie ander babas sou kon beteken. Om dit nie te doen nie, soos wat toe wel gebeur het, sou haar lewe totaal sonder betekenis gelaat het. Indien sy self nie die lewe gegun is nie, maar dit aan baie ander kon verskaf deur die geleentheid wat haar bestaan vir ander kon bied, sou haar tragiese verhaal dalk omskep kon word in iets meer positief.

Die rede vir die hof se besluit was dat babas persone is, anders as fetusse, en dus die reg tot die lewe besit. Volgens die argument waar ’n baba nog nie ’n persoon is nie sou die gereg die ouers se gebaar toegelaat het en so ander benodigde babas nie die kans ontsê het tot ’n beter toekoms nie. Natuurlik is dit ’n baie spesifieke geval en die regverdiging van die post-geboorte aborsie berus nie op sulke spesiale omstandighede vir die ontkenning van ’n pasgebore baba se reg tot die lewe nie. Dit plaas wel klem op die dilemma om persoon wese as maatstaf te gebruik indien wat fetusse ‘hul’ reg tot lewe ontsê die feit is dat ‘hulle’ nog nie persone is nie. Om te sê dis menswees wat jou reg tot lewe bepaal is weer spesisisties en open weer die vraag wanneer menswees begin asook onder watse omstandighede die vrou se regte die fetus sin volgens die definisie oorskry, indien ooit. Die antwoorde hierop is nie so eenvoudig as wat baie dit wil maak nie. Eers wanneer ’n standpunt teen al die bekende vrae en dilemmas oorleef sal dit ’n waardige antwoord op die kwessie kan verskaf.
8 jaar 8 maande 1 week 7 ure oud



Die Besoeking

deur Kobus van Eden

DIE BESOEKING handel oor 'n Gideonsbende wat die plaasmoorde begin wreek. Hul sukses is verstommend! Gou staan Koos Gerade bekend as die Bloedwreker en sy manskappe as 'die hel.'



picture

Kompetisies

Kyk watse opwindende kompetisies tans beskikbaar is

picture

Nuusbriewe

Registreer nou om nuusbriewe van Woes te ontvang

picture

Winkel

Woes skrywers wat self publiseer se boeke is in die winkel beskikbaar